Taktikk kan ramma dei store

Dei neste to døgna vil kandidatar og valkampmedarbeidarar gjera ein siste desperat innsats for å kapra usikre veljarar. Eigentleg er det litt rart. For i sitt stille sinn reknar alle med at det store spørsmålet  – Jens eller Erna? – for lengst er avgjort. Valkampen har ikkje endra vesentleg på det politiske bildet som har vore tydeleg det siste året: Eit klart fleirtal i folket vil ha regjeringsskifte.

Men under det store dramaet er det mange små som utspelar seg nå i sluttspurten. Fem parti ligg i nærkamp med sperregrensa, og i dei fleste fylke er det små marginar mellom suksess og fiasko for parti og enkeltkandidatar.

Uklart om Erna-regjering

Dessutan: Om det er ganske klart at det blir regjeringsskifte, er det mykje meir uvisst kva regjering som skal avløysa Jens Stoltenbergs mannskap. Blir det ei blå-blå eller blå-grøn-gul  regjering, eller endar det opp med at Erna styrer aleine? Som alle dei borgarlege partileiarane har slått fast: Det er styrkeforholdet mellom partia etter valet som skal avgjera det.

Men dermed kan dei ha opna opp for taktisk stemmegiving i eit omfang som me tidlegare ikkje har sett her til lands.

Det viser ikkje så tydeleg på dei nasjonale målingane, sjølv om det er påfallande at Ap og Høgre ikkje gjer det betre når så mykje av den sentrale valkampen har handla om duellen mellom Jens og Erna.

På fleire av dei siste fylkesmålingane ser me derimot ganske kraftige utslag.  Høgre taper for eksempel 3,8 prosentpoeng i Nord-Trøndelag, 6,7 i Sør-Trøndelag, 5,6 i Oppland, 2,9 i Nordland og 4,7 i Sogn og Fjordane. På dei fleste av desse målingane går samtidig Frp, KrF og Venstre fram.

Gryta hennar Erna

Høgre er på sett og vis ei stor gryte med veljarar som dei andre borgarlege partia ausar av, dels for å sikra utsette mandat for den borgarlege alliansen, dels for å påverka profilen til den framtidige Erna-regjeringa.

På den eine sida har me ”Olav Thon-segmentet”, som prøver å lokka Høgre-veljarar over til Frp, slik at det kan førast «skikkeleg Høgre-politikk».

På den andre sida fiskar Venstre og KrF etter dei lyseblå Høgre-folka som er ukomfortable med at Frp får for mykje makt.

Høgre har tilsynelatande tatt trusselen om taktisk stemmegiving med ro. Det viktigaste er at det borgarlege fleirtalet er stabilt, har vore Ernas mantra når ho har kommentert tilbakegang for Høgre. Men dersom overgangane til dei andre borgarlege partia aukar på i sluttfasen, kan det bli ei ganske trasig valnatt for Høgre, sjølv om regjeringsmakta blir sikra. Erna bør helst vera nærmare 30 enn 20 prosent for at Høgre skal få den dominerande stillinga i ein ny regjeringsallianse som partiet har sett for seg.

SV lokkar venstre-Ap

Også på raud-grøn side ser me teikn på taktisk stemmegiving. Kampanjen for å berga SV over sperregrensa ser ut til å lykkast, og det er neppe tvil om at ein del Ap-folk denne gongen hoppar over til SV for å styrka den radikale venstresida  i det nye Stortinget . Men dermed dempar dei også den framgangen Ap kunne få nå i innspurten.

Omfanget av taktisk stemmegiving skal ikkje overdrivast. Den krev politiske kunnskapar som langt få alle veljarar har. Men dei partia som kan tena på det, vil i alle fall gjera sitt beste for å overbevisa folk om at det denne gongen kan vera klokt å stemma på eit anna parti enn det dei hadde tenkt.

Bli derfor ikkje overraska om oppteljinga måndag kveld viser at dei to store  – og særleg Høgre – får eit dårlegare resultat enn det har sett ut til så langt. Og det er heller ingen sensasjon om det i år blir større forskjellar frå fylke til fylke enn vanleg ved eit stortingsval. Dei taktiske stemmene går dit veljarane trur dei gjer mest nytte. Og det treng ikkje vera likt i Oslo og i Sogn og Fjordane.

  • KompetansePaValgdagen13

    Trur du bør ta ein kikk gjennom lesarbrevet ditt ein gong til.

  • Grattis med ny blogg! 🙂

  • carine carlsen

    Var det ikke de du fikk av petter??? som du syntes var så fine??

  • Lene Waldeland

    Stå på, du fikser rumbaen til slutt 🙂 Lykke til med treningene, og håper jenta de er på bedringens vei!